Gemotiveerde Zeeuwse ondernemer ziet raakvlakken vanuit zijn vakgebied naar de arbitrage

Onno Koster, van clubscheids naar ambitieuze KNVB-scheidsrechter

Door JAN STUUT


Onno Koster (41) uit ’s-Heerenhoek in de provincie Zeeland is sinds kort KNVB-scheidsrechter en lid van Scheidsrechtersvereniging Noord en Zuid-Beveland. Zijn ervaringen en ambities – opgetekend door Jan Stuut – worden door hem op een bijna wetenschappelijke wijze uitgelegd en verwoord. Ga er maar even voor zitten.

Wie is Onno Koster?

Onno Koster (41), een geboren en getogen Zeeuw is al 20 jaar getrouwd met Lotje en samen hebben ze twee kinderen. Onno kwam al vroeg in aanraking met de bouwwereld en heeft zich middels de nodige praktijkervaring en scholing op het gebied van bouwkunde, maar ook met aanvullende studies op het vlak van psychologie, pedagogiek en sociologie ontwikkeld tot een zelfstandig ondernemer binnen de vastgoedsector.

“De psychologische, pedagogische en sociologische invalhoeken zijn wellicht niet direct een logische keuze, maar ik ervaar dit als een verrijking van mijzelf en het geeft de nodige bagage in het zaken doen met anderen”, verduidelijkt Koster.

Op grond van zijn ervaring, kennis en ruime netwerk in de Nederlandse bouw en vastgoedsector, is Koster eind 2010 een eigen onderneming onder de naam Koster & Partners Vastgoed Management BV begonnen en levert hij in diverse delen van Nederland zakelijke dienstverlening op het gebied van vastgoedmanagement en het vastgoedbeheer en -onderhoud in de meest ruime zin van het woord.


Wat trekt je aan in de voetbalsport?

“Als ik zou zeggen dat dit zou komen omdat ik ooit zelf bij RCS in Oost-Souburg heb gevoetbald, dan zou ik liegen, die tijd is immers ver voorbij. Maar sinds mijn zoon op 6-jarige leeftijd zijn eerste pupillentraining kreeg, ben ik gaandeweg weer enthousiast geworden voor de voetbal.”

“Als ouder sta je dan ineens zelf fanatiek, soms wat te fanatiek, langs de lijn om je zoontje bij te staan en voor ik het wist was ik naast supporter ook begeleider van zijn team en verrichte ik al snel diverse activiteiten voor de lokale voetbalvereniging. Maar wat mij aantrekt binnen de voetbalsport zal ik beantwoorden vanuit mijn rol als scheidsrechter.”

“Naast het ondernemerschap, is voor mij het arbitreren de perfecte vrijetijdsbesteding om even te kunnen bijtanken. Daarnaast geeft deze teamsport mij voldoening omdat ik er mijn tanden in kan zetten en omdat ik graag energie steek in zaken die ik kan beïnvloeden en waar ik van kan leren. Een zakelijke samenwerking is immers een andere dan het leren samenwerken binnen het sociaalkapitaal dat voetbal rijk is. Daarnaast past het arbitreren bij mijn perfectionistische instelling net als dit de onuitputbare drive betreft bij een sporter om zichzelf te blijven verbeteren tot het hoogst haalbare. Let wel, ik heb het hier over het gezonde perfectionisme in zelfvertrouwen, motivatie, de zelfreflectie en mijn eigen houding. Samengevat is het arbitreren zoveel meer dan enkel negentig minuten voetbal.”


Waarom en wanneer ben je arbiter geworden?

“Het waarom heb ik zojuist beantwoord, maar het pad ernaar toe heb ik te danken aan onze zoon. Nadat ik hem zo’n acht jaar heb bijgestaan als supporter en voor enige jaren als leider van zijn team, kwam er voor mij meer vrijetijdsbesteding nu onze zoon voorlopig is

gestopt met voetbal om zich volledig te richten op zijn Vwo-opleiding. Omdat ik naast leider ook verenigingsscheidsrechter was, heb ik voor mijzelf besloten mij in het arbitreren verder te bekwamen naar een niveau dat voor mij haalbaar is.”


Hoe ben je daartoe gekomen?

“Na het behalen van mijn diploma ‘verenigingsscheidsrechter veldvoetbal’ via de KNVB, heb ik sinds 13 december ook mijn SOIII-opleiding behaald. In het bijzonder wens ik daarbij mijn dank uit te spreken naar de heer Rien van Haaften die gedurende het gehele opleidingstraject mijn docent/coach en begeleider is geweest. Niet alleen is Rien de coach van Bas Nijhuis en Pol van Boekel, maar is hij in mijn ogen eveneens een docent om zuinig op te zijn en een persoon die ik als zeer betrokken en aangenaam heb ervaren. Hij weet de juiste spiegel voor te houden en is de juiste persoon om vrijelijk mee te klankborden. Al ben ik, wellicht net als Nijhuis, nooit echt te coachen omdat ik mijn gevoel volg, mijn eigen weg kies als ondernemer en daarmee een andere als de geijkte.”

Onno Koster tijdens de wedstrijd Yerseke 2 – Tholense Boys 2.

Foto: Bennie Krajenbrink.

“Nu ik mijn rol als scheidsrechter veldvoetbal in een steeds meer vergevorderd stadium mag inzetten, doorloop ik een traject dat, zoals ik ervaar, bij mij past en hoop ik op termijn het SOII-traject te doorlopen en zo mogelijk ook het SOI te behalen. Ik ben mij ervan bewust dat ik wellicht 20 jaar eerder had moeten beginnen, maar dat is nu eenmaal niet het geval. De situatie nu is goed en geeft eveneens ruimte tot doorontwikkeling samen met mijn gezin en dat is meer dan voldoende om er nog het maximale uit te halen.”


Onno Koster tijdens de wedstrijd: Serooskerke 3 tegen Oostkapelle 2. Foto: Ernesta Verburg.

“Ik ben inmiddels geen lid meer van een voetbalvereniging om zo onafhankelijk te kunnen zijn als scheidsrechter. Wel ben ik lid geworden van de COVS bij Scheidsrechtersvereniging Noord en Zuid-Beveland (SVNZB). Hier train ik op de woensdag met collega’s om het conditionele niveau te verbeteren en in het bijzonder om van elkaar te leren door te klankborden en de nodige spelregeltoetsen te doorlopen. De maandag en de vrijdag reserveer ik voor de nodige krachttraining aangevuld met conditionele interval op de loopband.”


Wat verwacht je van en is je ervaring met de COVS tot op heden?

Ik kreeg voor het eerst te maken met de ‘Centrale Vereniging van Voetbal Scheidsrechters’ bij mijn lidmaatschap van de SVNZB. Waar de SVNZB zich lokaal behartigt, komt de COVS op landelijk niveau op voor de belangen van alle scheidsrechters en zorgt zij samen met de KNVB voor begeleiding, scholing en activiteiten om je als scheidsrechter verder te ontwikkelen. Verder ken ik de COVS te kort om er specifiek iets over te kunnen vermelden. Wel ontvang ik netjes het digitale scheidsrechtermagazine van de COVS. Dit wordt mij digitaal aangeleverd en lees ik sinds enige tijd met veel belangstelling.”


Ben je al beoordeeld of begeleid en op welk niveau aangesteld?

“Feitelijk begon de begeleiding en daarmee ook de eerste beoordeling op het moment dat ik de cursus ‘verenigingsscheidsrechter veldvoetbal’ via de KNVB doorlopen had. Dit werd gecontinueerd op het moment dat ik de SOIII-opleiding inging en formeel door de KNVB als scheidsrechter werd aangesteld. De begeleiding en het beoordelingsniveau kwamen daarmee ook op een hoger vlak te liggen dan bij een verenigingsscheidsrechter. “Afgelopen seizoen floot ik op de zaterdag de senioren reserve (A-cat) 2e klasse. Nu ik recent mijn SOIII-diploma behaald heb, ben ik nog in afwachting van het advies dat door Rien van Haaften aan de KNVB zal worden gegeven. Dat advies zal bepalen in welke (starters)groep ik zal worden ingedeeld om van daaruit door te ontwikkelen naar de hogere klassen om zo weer in aanmerking te kunnen komen voor de SOII.”



Welke ervaringen heb je daarbij opgedaan?

Tijdens de KNVB-cursus ‘verenigingsscheidsrechter’ werd ik begeleid door een daarvoor aangestelde begeleider vanuit de voetbalvereniging waar ik toen nog lid van was. Ik floot diverse wedstrijden waarvan tenminste één wedstrijd JO of MO 13, 15, 17 en 19. Van de gefloten wedstrijden moest ik dan een zelfreflectieverslag maken en de begeleider op zijn beurt een beoordelingsverslag van mijn prestatie. Gedurende de opleidingsavonden, werden dan de verslagen klassikaal besproken, althans de rode draad uit die verslagen, en werden er aan de hand van videobeelden en schema’s zaken nader toegelicht hoe tot een verbetering te komen en wat af te leren.”

“Gedurende het SOIII-traject verliep dit niet anders en ben ik gedurende die periode elke week ingedeeld geweest om een wedstrijd te arbitreren en daarbij tenminste vier keer bijgestaan door een begeleider die nu werd aangesteld vanuit de KNVB. Naast de zelfreflectieverslagen heb ik de online spelregeltoets van ‘Voetbalmasterz’ behaald en moest ik de module mentale weerbaarheid van de KNVB doorlopen. Tot slot sluit je af met een eindverslag waarin je omschrijft hoe je jezelf hebt weten te ontwikkelen als scheidsrechter en hoe je de scheidsrechtersopleiding SOIII hebt ervaren. Je bespreekt met je docent waar je beter in geworden bent en waar je verder aan wil werken na de opleiding.”

Koster tijdens de wedstrijd Yerseke 2 – Tholense Boys 2. Foto: Bennie Krajenbrink.

“Gedurende de SOIII heb ik dan ook mijn vaardigheden nog meer weten te verbeteren/corrigeren evenals de competenties en de kwaliteiten die daarbij horen. En met een doses natuurgetrouwe motivatie en ambitie om alles uit jezelf te halen wat er op termijn inzit, heb ik mijn kennis van de spelregels en de genoegdoening in het arbitreren aanzienlijk kunnen vergroten.

Door mijn ondernemerschap heb ik vaak te maken met beïnvloeding van gedrag en alle facetten van organiseren, analyseren, presenteren, etc. en veerkrachtig omgaan met steeds weer nieuwe en vaak lastige situaties. Een scheidsrechter doet weliswaar voor 90 minuten, en de voorbereiding daar naartoe, niet anders en behoort de kern van elk van die competenties te kennen alsook te weten hoe en wanneer deze toe te passen. Toch heeft het SOIII-traject mij ook geleerd een aantal van die competenties te herzien.


Welke bekende scheidsrechter is je voorbeeld?

“Dit waren en zijn bezien vanuit karakter, maar in hoofdzaak naar de prestaties op het veld Pierluigi Collina gevolgd door Howard Webb, Bas Nijhuis en Björn Kuipers op een gedeelde tweede plaats.”

Welke disciplinaire maatregelen heb je toegepast?

“Tot op heden heb ik elke disciplinaire maatregel wel een keer toegepast, behoudens het staken van een wedstrijd. Van tijdstraffen in de B-categoriewedstrijden naar de gele en rode kaart waarbij de strafcodes 1 tot 8 redelijk aan bod zijn gekomen.”

“Ik ben van nature overigens geen voorstander van disciplinaire sancties, want naar mijn mening werkt belonen effectiever dan straffen, maar groene kaarten bestaan in de voetbal nu eenmaal niet dus voor de diehards richten we ons op de fluitintonatie en verder op de gele of rode kaart binnen de daarvoor gestelde kaders.”

“Naast het toepassen van een disciplinaire maatregel acht ik het ook van belang dat ik de sanctie op een overtuigende wijze weet te verkopen. Naast de verbale en non-verbale communicatie wordt van mij verwacht dat ik de wedstrijd goed arbitreer en dat ik voortdurend de focus heb op het duel én de situatie eromheen. Dit maakt het soms nogal eens lastig omdat je in een fractie van seconden de juiste beslissing moet nemen en waar nodig een passende sanctie.”

Heb je ervaring met fysiek of verbaal geweld?

“Ik ben tot heden, gelukkig maar, niet geraakt door fysiek geweld. Maar binnen de voetballerij, en in het bijzonder als scheidsrechter, heb je al snel te maken met verbaal geweld. Nu ligt het verbale geweld voor mij vrij hoog en ben ik niet snel onder de indruk, noch beïnvloedbaar in dat kader. Maar binnen de kaders van het spelregelhandboek veldvoetbal, zijn er voldoende middelen om het verbale geweld af te straffen en dient iedere scheidsrechter voor zichzelf een modus te vinden om een olifantshuid te ontwikkelen in plaats van olifantsoren.”

“Ikzelf heb al een redelijke dikke huid en kan mij goed afsluiten voor verbaal geweld. Dergelijke situaties zijn nu helaas eenmaal onderdeel van het voetbal en bij het ene publiek wat meer dan bij het andere. Ik heb dan ook geen moeite met het uitdelen van een disciplinaire sanctie en zal nimmer marchanderen noch

Onno Koster tijdens de wedstrijd: Serooskerke 3 tegen Oostkapelle 2. Foto: Ernesta Verburg.

compenseren. Je kunt mij dan ook naar elke wedstrijd sturen ongeacht de status van de club en/of haar publiek.”


Met welke reisafstanden word je geconfronteerd?

Ten aanzien van reisafstanden is dit bij de SOIII beperkt, althans dat heb ik mij door de KNVB laten vertellen, tot ongeveer 35 kilometer enkele reis. Ook wel begrijpelijk omdat hoe hoger je als scheidsrechter in de voetbalpiramide fluit, hoe groter je reisafstanden zullen zijn. De kosten voor deze reisafstanden worden immers betaald door de voetbalverenigingen zelf en zo zou een beginnend scheidsrechter wel erg duur zijn voor een bepaald wedstrijdniveau.”


Hoe beleef je de wedstrijd die je fluit?

Ik ben elke wedstrijd weer vereerd om als KNVB-official te mogen optreden en om een voetbalwedstrijd te mogen leiden. Ik kom bij alle voetbalverenigingen in de provincie en wordt altijd goed ontvangen in de bestuurskamer waar je jezelf als scheidsrechter een uur voor aanvang van de wedstrijd meldt. Er staat altijd koffie en af en toe een hapje voor je klaar. Zeker na de wedstrijd praat ik altijd nog even na in de bestuurskamer en wordt mij iets te eten aangeboden. Met een laatste drankje neem ik dan weer tevreden en voldaan afscheid en bereid ik mij weer voor op de wedstrijd voor de week erop.”


Wat zijn tot nu toe je hoogte- en dieptepunten?

Als beginnend scheidsrechter ervaar ik tot dusver louter hoogtepunten en geen dieptepunten. Waarbij het behaalde SOIII-diploma als hoogtepunt kan worden beschouwd en de trots om als waardig KNVB-scheidsrechter én vertegenwoordiger van de bond binnen het amateurvoetbal actief te zijn. Het is nu zaak om dit te continueren en de perfectioneren. Een ander hoogtepunt is dat ik als scheidsrechter ben gegroeid in kennis en prestatie, maar tevens op fysiek en conditioneel niveau. Met gemiddeld een driewekelijkse fitness, een veldtraining en een te fluiten wedstrijd voel ik mij een stuk fitter en gezonder. Een perfecte voorbereiding op die alleszeggende FIFA-fitheidstest en de SOII-cursus.

Wanneer ga je voldaan naar huis en wanneer niet?

“Om eerlijk te zijn ga ik altijd voldaan naar huis omdat ik weet dat ik er alles aan heb gedaan om het wedstrijdverloop in goede banen te leiden. De weerstanden die er soms zijn of die vanuit de emotie worden opgeroepen, horen bij het spel en zetten mij tot denken maar geven mij nimmer een ontsteld gevoel. Het leert mij zuiver met de zaken om te gaan en het resultaat op afstand te houden of juist te omarmen.”

Welke ambitie heb je in de arbitrage op langere termijn en wat wil je uiteindelijk bereiken?

“Gezien mijn ambitie en het gezonde perfectionisme daarin, ga ik ervan uit het maximale uit mijzelf te kunnen halen waardoor ik hoop op SOII-niveau te mogen fluiten en zo mogelijk ook op SOI-niveau. Ik sluit niets uit daar de ervaring leert dat alles haalbaar is binnen de mogelijkheden die je jezelf geeft.”

“De kers op de taart zou zijn, dat ik op termijn met een eigen team, althans in elk geval met neutrale assistent-scheidsrechters een wedstrijd zou mogen arbitreren. Voetbal is immers een teamsport en dat geldt ook voor het arbitrageteam. Als scheidsrechter leid ik nu de wedstrijd met niet onafhankelijke (vereniging)assistenten, maar er is voor mij niets mooiers als je dat kunt doen met onafhankelijke assistenten. Je staat als scheidsrechter hierdoor niet alleen voor een wedstrijd en draagt in hoofdzaak altijd bij aan een beter spelverloop waar ook de lagere voetbalklassen bij gebaat zijn.”

Koster na afloop van de wedstrijd Yerseke 2 – Tholense Boys 2. Foto: Bennie Krajenbrink.


Het is duidelijk dat het met de motivatie van Onno Koster goed gesteld is. Hij blaakt van zelfvertrouwen met bijbehorende gezonde ambities. Het is leuk om dat frisse geluid te horen uit de mond van een scheidsrechter die aan het begin van een veelbelovende carrière staat. Hopelijk maakt hij zijn ambities waar en in dat geval zullen wij in de toekomst nog veel van Onno Koster gaan horen.