De fitte scheids...

Buikproblemen tijdens training en/of wedstrijd

Door HARRY VAN ETTEN

Pijn in de buikstreek kan behalve door aandoeningen van de inwendige organen ook door blessures van de buikwand worden veroorzaakt. Een verrekking of scheuring van de buikspieren komt met enige regelmaat als blessure voor. Vaak is een plotselinge beweging bij explosieve aanspanningsmomenten van de buikspieren, zoals bij krachttraining van deze spieren, de oorzaak van de klachten. Ook plotselinge draaibewegingen van het lichaam zijn nog wel eens de aanleiding tot langdurige buikpijn.

Pijnlijke buikspieren
Deze klachten kunnen optreden na het doen van buikspieroefeningen, wanneer men dat niet gewend is. Behalve rust is een aangepast bewegingspatroon, zoals fietsen en in een sukkeldrafje hardlopen, te proberen. De pijnklachten moeten wel binnen de perken blijven. De pijn bevindt zich meestal in het gebied rond de navel en wordt vooral veroorzaakt door de rechte buikspieren. Bij beschadiging van de schuine buikspieren is de pijn meer aan de zijkant van de buik gelokaliseerd. De schuine buikspieren hebben een belangrijke functie bij draaibewegingen van het bovenlichaam.


Buik- en maagklachten bij hardlopers
Uit onderzoek is gebleken dat ruim 30 procent van de scheidsrechters ontlastingsaandrang voelt tijdens de wedstrijd. Twintig tot vijfentwintig procent ondervindt buikkrampen of diarree tijdens of na de inspanning. Het vochtverlies door veel zweten, de mate van uitdroging van het lichaam en de vocht- en voedselinname kunnen de percentages maagbezwaren sterk opschroeven.

Opvallend is dat buikklachten bij de hardlopers vaker optreden dan bij fietsers, schaatsers en zwemmers. De schuddende (loop)beweging van het lichaam in verticale richting stimuleert de passage van de voedselresten door de darm, zodat het ook logisch is dat de stoelgang door regelmatig hardlopen in frequentie toeneemt. Mensen met overgewicht en klachten van obstipatieve aard, zijn dus zeer gebaat bij hardlopen! Darmkrampen, buikpijn en diarree kunnen een negatief effect hebben op het fitheidsgevoel en de prestatie. Door middel van aanpassingen in het voedsel kan hier iets aan worden gedaan: met een groter vochtvolume bij sporten onder warme weersomstandigheden en/of een vermindering van de intensiteit van de sportbeoefening.


Steken in de zij
Bij een fors looptempo of een langdurige intensieve wedstrijd ervaren sommige lopers steken in de zij, die vaak alleen maar verminderd kunnen worden door het tempo te laten zakken of zelfs te gaan wandelen. Bij het opnieuw verhogen van het tempo komen de problemen weer terug. De oorzaak van deze klachten is niet altijd eenduidig. Het lijkt erop dat krampen van de dikke darm ter hoogte van de leverstreek (rechts) of de miltstreek (links) dit ongemak soms veroorzaken. Ontspanningsoefeningen en eventueel medicijnen kunnen helpen tegen steken in de zij. Ook vooroverbuigen en -hangen is, samen met drukken op de plaats van de steken in de zij, en diep ademhalen kunnen helpen


Goede voeding bevordert de darmpassage
Bewuster en gezonder eten beïnvloedt de darmpassage ook. Vooral veel vezelrijke graanproducten, zoals brood met veel zemelen en producten als muesli, stimuleren de darmen. Bij genoemde klachten moet kritisch worden gekeken naar het voedingspatroon en de samenstelling van de maaltijden en de tussendoortjes, eventueel in overleg met een diëtist. Over het algemeen is een stoelgangfrequentie van één- tot driemaal per dag niet ongebruikelijk voor een intensief trainende loper.