Projectleider Mike van der Roest snapt heel goed dat er rond interpretaties
altijd discussie zal blijven

KNVB tevreden over videoarbitrage

Door LEO BLANK


“Het blijft interpretatie, dus zal er discussie blijven.” Mike van der Roest, hoofd videoarbitrage bij de KNVB, zegt het met overtuiging.


Foto Leo Blank.

Projectleider Mike van der Roest snapt heel goed dat er rond interpretaties
altijd discussie zal blijven

KNVB tevreden over videoarbitrage

Door LEO BLANK


“Het blijft interpretatie, dus zal er discussie blijven.” Mike van der Roest, hoofd videoarbitrage bij de KNVB, zegt het met overtuiging.


Foto Leo Blank.

In de eerste weken van de competitie ging het na afloop vaak over de rol van de VAR. Van der Roest snapt dat. Maar zet daar aan de andere kant tegenover dat ingrepen van de videoscheidsrechter al diverse keren hebben aangetoond dat de KNVB de juiste weg is ingeslagen door gebruik te maken van technische hulpmiddelen.

“Als bond zijn we tot nu toe tevreden over het functioneren van de VAR in de Eredivisie”, aldus Van der Roest. Tot nu deden zich alleen tot twee keer toe audiostoringen voor tussen VAR en veldscheidsrechter, onder meer bij de door Pol van Boekel geleide wedstrijd tussen Fortuna Sittard en PSV. “Maar dan schakelen we direct over op de backup via de mobiele telefoon van de vierde official langs de zijlijn”, aldus Mike van der Roest.


Engeland en Duitsland

De KNVB is niet bepaald over één nacht ijs gegaan met de introductie van de VAR in de Eredivisie. De bond was de eerste in de wereld die in 2015 videoarbitrage offline testte. Er werd twee seizoenen ervaring opgedaan in bekerwedstrijden en ontmoetingen in de play-offs voor een ticket voor de Europa League en in de nacompetitie degradatie/promotie Eredivisie. Daarnaast keek Van der Roest rond in Engeland en Duitsland. Bij de oosterburen heeft men nu één seizoen Bundesliga achter de rug met inschakeling van videoarbitrage. In de Premier League is men ook gestart. In Italië, waar vorig seizoen in de beker werd proef gedraaid, zitten videoarbiters bij sommige wedstrijden in busjes bij het stadion en bij andere op een centrale locatie in een studio.

Van der Roest: “In maart dit jaar zette de algemene vergadering betaald voetbal het licht op groen voor videoarbitrage bij alle duels in de Eredivisie. We hadden dus minder dan een halfjaar om deze uitdaging technisch voor elkaar te krijgen. Het was een gigantische klus, die net op tijd klaar was.”


Bekercompetitie

Twee seizoenen geleden werd op kleine schaal gestart in de bekercompetitie. Toen zaten de videoscheidsrechter en zijn assistent nog in busjes bij het stadion.

Vorig seizoen werd het experiment, waarmee de KNVB voorop loopt in de internationale voetbalwereld, uitgebreid en werden de beelden centraal bekeken in een studioruimte op het Mediapark in Hilversum. Met ingang van het huidige seizoen zetelt het ARAG KNVB Replay Center in Zeist.

Met zes werkstations is de studio voldoende uitgerust om elk competitieweekend af te werken. Anders wordt dat aan het eind van het seizoen als alle negen wedstrijden in de Eredivisie gelijktijdig op zondagmiddag beginnen. Dan zal ook worden uitgeweken naar busjes bij het stadion, het Mediapark en eventueel een ruimte in een stadion.

Alle (assistent)scheidsrechters die als VAR of AVAR optreden zijn geïnstrueerd tijdens maatwerkbijeenkomsten van de KNVB. Ook hebben ze een groot aantal simulatieoefeningen bijgewoond en zelf gedaan. Als laatste test draaien de assistent-scheidsrechters deze weken mee tijdens ‘echte’ eredivisiewedstrijden. Scheidsrechters betaald voetbal hebben praktijkervaring kunnen opdoen tijdens jeugdtoernooien en oefenwedstrijden.

Mike van der Roest (rechts) in gesprek met supervisor Marco Buijk. Foto Leo Blank.

Enthousiast

Martin van de Kerkhof blaast na afloop van zijn debuut even uit in de loungeruimte. “Ik ben enthousiast over de videoarbitrage. Het voegt duidelijk iets toe aan het voetbal. Er is meer onderling respect tussen spelers, fairplay wordt gestimuleerd en ook in preventief opzicht zijn camera’s die alles registreren en VAR’s die elke spelsituatie bekijken van groot belang. Ellebogen en smerige overtredingen zijn vrijwel uitgebannen.” Amsterdammer Van de Kerkhof fluit vier jaar in de Eredivisie, sinds 2009 is hij actief in het betaald voetbal.

Toch nog een moment van ontspanning. Foto Leo Blank.

Twee seizoenen geleden maakte hij als assistent-VAR kennis met videoarbitrage. Op een jeugdtoernooi van PSV deed hij een jaar geleden in de praktijk ervaring op, in de winterstop trad hij bij een oefenwedstrijd bij VVV samen met Allard Lindhout en Joey Kooij op als VAR. “Heel leerzaam.”


Nieuwe dimensie

Van de Kerkhof vindt dat videoarbitrage een nieuwe dimensie toevoegt aan het voetbal: “Wanneer grijp je in vanuit de studio? Wanneer niet? Dat moet er allemaal nog inslijpen. We moeten voorkomen dat er vanuit de controllroom te vaak in het spel wordt ingegrepen. Eigenlijk moet je als veldscheidsrechter de hulp van je videocollega niet nodig hebben. Maar het is een prima vangnet als je toch iets gemist hebt of niet goed kon waarnemen. Voorheen werd je daar pas na afloop van de wedstrijd mee geconfronteerd als je beelden zag in Studio Sport. Dan ging je naar huis met een rotgevoel. Ook omdat de betreffende club was benadeeld. De discussie bleef dan vaak de hele week doorgaan. Nu kan jouw ‘fout’ direct worden hersteld en heeft het team dat benadeeld zou zijn onmiddellijk voordeel van de VAR. Dat geldt bijvoorbeeld ook bij een rode kaart die je ten onrechte niet geeft. Met de correctie vanuit de studio heeft een ploeg direct voordeel omdat de tegenstander met tien man verder moet.” Of de videoarbitrage extra belasting geeft? Dat ziet Martin niet zo: “Ik vind het alleen maar mooi. En het thuisfront staat erachter.”


Andere modus

Assistent-scheidsrechter Rob van de Ven (44) sluit zich aan bij die woorden: “Ik ben vanwege mijn leeftijd nog tot 1 januari 2019 internationaal actief. Dan heb ik er tien jaar op zitten. Ik wil nog zeker vier, vijf jaar door op nationaal niveau. Assistenten zijn niet verplicht om deel te nemen aan de videoarbitrage. Ik twijfelde niet. In de studio zit je in een hele andere modus dan in het stadion. Je moet onderling goede afspraken maken. Wie let waar op? Wie houdt wel deel van het veld in de gaten? Ik vind het een verrijking van het vak. En dat je elkaar nu vaker ziet is goed voor de teamspirit. In het Replay Center ben je als scheidsrechters onder elkaar. Je spreekt dezelfde taal.”

Vier situaties voor inzet VAR


De Video Assistant Referee (VAR) kan in vier spelsituaties ingrijpen:

1. Wel of geen doelpunt.

2. Wel of geen strafschop.

3. Wel of geen directe rode kaart.

4. Identiteitsvergissing bij gele of rode kaart.


De KNVB loopt internationaal voorop met videoarbitrage. De FIFA besloot in maart 2016 om het systeem te testen. De eerste test met een live verbinding tussen VAR en veldscheidsrechter was op 1 september dat jaar tijdens de oefeninterland Italië-Frankrijk onder leiding van Björn Kuipers. Danny Makkelie zat in de bus bij het stadion. Pol van Boekel was de assistent van de VAR.


In Nederland werd de videoscheidsrechter voor de eerste keer officieel ingezet tijdens de bekerwedstrijd Ajax-Willem II op 21 september 2016. Makkelie werd live geassisteerd door Pol van Boekel in de studio. De FIFA nam in maart 2018 de VAR officieel op in het reglement.


De algemene vergadering betaald voetbal van de KNVB besloot in dezelfde maand dat vanaf het seizoen 2018-2019 alle 306 duels in de Eredivisie van videoarbitrage worden voorzien. Daarnaast wordt het systeem ook toegepast bij de zeven wedstrijden vanaf de kwartfinales Toto-KNVB beker, finales play-off voor Europees ticket, finales play-off promotie/degradatie Eredivisie en de strijd om de Johan Cruijff schaal. Totaal 324 wedstrijden in seizoen 2018-2019.

Bas Nijhuis (boven) en Pol van Boekel (onder). Foto Leo Blank.


Hoe vaak greep VAR in?

Hoe vaak en waarvoor heeft de VAR dit seizoen tot en met het weekend van 22-23 september in de Eredivisie ingegrepen?

In totaal zijn er in de afgelopen zes speelronden 54 wedstrijden gespeeld.

  • In drie gevallen werd vanuit het Replaycenter in Zeist ingegrepen omdat de veldscheidsrechter ten onrechte geen rode kaart trok.
  • In zeven situaties werd gecorrigeerd omdat er bij een doelpunt een overtreding of buitenspel aan vooraf ging die op het veld niet was geconstateerd.
  • In vijf gevallen werd er ingegrepen omdat een strafschop niet was gegeven of ten onrechte een strafschop was toegekend door de veldarbitrage.
  • Er waren twee incidenten waarin de VAR ten onrechte niet ingreep: één keer werd een rode kaart gemist en één keer had op basis van de beelden een strafschop toegekend moeten worden.


België

In de hoogste Belgische divisie werden in de eerste zes spelrondes van dit seizoen 421 spelsituaties gecheckt door de VAR. Daarbij werd in zeventien gevallen terecht ingegrepen door de videoarbitrage. In drie situaties was de ingreep van de VAR achteraf onterecht. Volgens de voetbalbond betekent dit dat de VAR het in 82 procent van de ingrepen het aan het juiste eind had.